بلاک چین چیست؟

بلاک چبن چیست
اگر طی ده سال گذشته پیگیر امور بانکی، سرمایه گذاری و یا ارز دیجیتال بوده اید، با واژه ی بلاک چین آشنا هستید. احتمالا برای درک بیشتر این واژه با چنین تعریفی رو به رو شده اید: بلاک چین یک دفتر کل توزیع شده و غیرمتمرکز است.

معنای بلاکچین خیلی ساده تر از چیزی است که به نظر می رسد، برای آشنایی بیشتر با روند کار بلاک چین و مزایای آن با کاموتی همراه باشید.

 

بلاک چین چیست؟

اولین معنای تحت اللفظی که از بلاک چین می توان بیان کرد، زنجیره ای از بلوک ها است. منظور ما از آوردن دو واژه ی “بلوک” و “زنجیره” در این متن دقیقا اطلاعات دیجیتال (همان بلوک ها) ذخیره شده در یک پایگاه داده ی عمومی (زنجیره) می باشد.

در بلاک چین، بلوک ها از قطعات اطلاعات دیجیتال تشکیل شده اند که شامل سه بخش می شود:

  1. اطلاعاتی شامل تاریخ، زمان و مبلغ تراکنش
  2. اطلاعات صاحبان تراکنش
  3. اطلاعاتی که آن ها را از سایر بلوک ها متمایز می کند

تقریبا مشابه نام من و شما که با هرکس دیگر متفاوت است، هر بلوک دارای یک کد خاص است که “هش” نام دارد و امکان تشخیص دادن آن از بقیه بلوک ها را به ما می دهد. برای درک بیشتر، در نظر بگیرید که از آمازون خرید کرده اید و همچنان که بسته ی شما در مسیر تحویل است تصمیم می گیرید کالای دیگری سفارش دهید. حتی اگر جزئیات تراکنش جدید کاملا مشابه تراکنش قبل باشد، به خاطر داشتن کد منحصر به فرد (هش) با اطمینان می توانیم بگوییم هر دو بلوک کاملا از یکدیگر مجزا هستند.

در Blockchain هر بلوک می تواند بیش از یک مگا بایت داده ذخیره کند که این میزان بستگی به حجم تراکنش ها دارد.

 

بلاک چین چگونه کار می کند؟

اطلاعات جدید ذخیره شده در هر بلوک به بلاک چین اضافه می شوند. بلاک چین، همانطور که از نام آن پیدا است از بلوک های متعدد به هم زنجیر شده تشکیل شده است. برای اضافه شدن یک بلوک در بلاک چین چهار مرحله سپری می شود:

  1. انجام تراکنش
  2. تایید تراکنش
    پس از خرید،تراکنش مربوطه باید تایید شود که در بلاک چین این کار توسط شبکه ای از کامپیوترها انجام می شود. این شبکه ها اغلب از هزاران کامپیوتر در سراسر جهان تشکیل شده اند.
    به محض خرید شبکه به سرعت تراکنش انجام شده را بررسی و جزئیات خرید از جمله زمان، مبلغ خرید و اطلاعات صاحب تراکنش را تایید می کند.
  1. ذخیره تراکنش در یک بلوک
    مبلغ خرید، امضای دیجیتال شما و امضای دیجیتال فروشگاه همگی در یک بلوک ذخیره می شوند.
  1. اختصاص کد هش به بلوک
    به هر بلوک یک کد هش تعلق می گیرد همچنین هش بلوکی که اخیرا به بلاک چین اضافه شده نیز در این بلوک قرار می گیرد.
    زمانی که به بلوک هش اختصاص دهیم، به بلاک چین اضافه میشود و با اضافه شدن آن برای همه قابل مشاهده می شود.

 

آیا بلاک چین خصوصی است؟

هرکسی می تواند محتوای بلاک چین را ببیند، اما کاربران می توانند تصمیم بگیرند که کامپیوتر خود را به شبکه آن متصل کنند یا خیر. با انجام این کار، یک نسخه کپی از بلاک چین که با اضافه شدن هر بلوک جدیدی به صورت خودکار به روزرسانی می شود را دریافت می کنند.

هر کامپیوتر در شبکه یک کپی از بلاک چین دارد یعنی از یک بلاک چین مشابه میلیون ها نسخه کپی وجود دارد. اگرچه هر نسخه مشابه سایرین است اما گسترش آن اطلاعات در شبکه ای از کامپیوترها، دستکاری آن ها را تقریبا غیرممکن می کند، هیچ سرور متمرکزی وجود ندارد و هکر نیاز به دستکاری هر نسخه از Blockchian در کل شبکه را دارد.

حریم شخصی بلاک چین

با وجود عمومی بودن محتوا برای همگان، امکان شناسایی اطلاعات مربوط به صاحبان تراکنش وجود ندارد. تراکنش ها در بلاکچین کاملاً بی نام نیستند، اما اطلاعات شخصی کاربران محدود به امضای دیجیتال یا نام کاربری آنهاست.

 

آیا بلاک چین امن است؟

سوال مهمی که در ذهن ایجاد می شود این است که اگر نمی دانیم چه کسی بلوک ها را به بلاک چین اضافه می کند چگونه می توان به بلاک چین یا شبکه کامپیوترهایی که از آن پشتیبانی می کند اعتماد کرد؟

فناوری بلاکچین شیوه های متعددی در جهت تامین اعتماد و امنیت کاربران ارائه می کند.

اول، بلوک های جدید به صورت خطی و برحسب زمان ذخیره می شوند این به این معنی است که همیشه از انتهای بلاک چین اضافه می شوند.

بعد از اینکه یک بلوک به انتهای بلاک چین اضافه شد، برگرداندن و تغییر محتوای بلوک بسیار دشوار است زیرا هر یک حاوی هش مخصوص به خود و هش بلوک قبلی است. کدهای هش توسط تابع ریاضی ایجاد می شوند که اطلاعات دیجیتال را به رشته ای از اعداد و حروف تبدیل می کند. اگر آن اطلاعات به هر طریقی ویرایش شود، کد هش نیز تغییر خواهد کرد.

هش بلاک چین

در نظر بگیرید هکری سعی دارد تراکنش شما در یک فروشگاه را ویرایش کند تا مجبور شوید دوبار مبلغ خرید خود را بپردازید. به محض ویرایش مبلغ تراکنش، هش بلوک آن تغییر خواهد کرد. بلوک بعدی در زنجیره هنوز حاوی هش قدیمی است و هکر برای پاک کردن رد پای خود نیاز به بروزرسانی آن بلوک دارد. با این حال با انجام این کار هش این بلوک تغییر کرده و این روند برای تمامی بلوک ها ادامه دارد.

بنابراین هکر برای ویرایش یک بلوک باید تک تک بلوک های قبل از آن را تغییر دهد که محاسبه ی دوباره ی این هش ها نیازمند انرژی محاسباتی بسیار زیاد و دور از حد تصور است.

به عبارت دیگر پس از اضافه کردن یک بلوک به بلاک چین، ویرایش آن بسیار مشکل و حذف آن غیرممکن است.

همچنین بلاک چین برای حل مسئله اعتماد، تست های اجرایی برای کامپپیوترهایی که می خواهند عضو شوند و به زنجیره، بلوک اضافه کنند در نظر گرفته است.

 

کاربردهای بلاک چین

در مباحث قبلی به طور مفصل در مورد ذخیره شدن اطلاعات مالی در بلاک چین صحبت کرده ایم، اما علاوه بر آن یک روش بسیار قابل اعتماد برای ذخیره سازی انواع داده ها در زمینه های مبادلات املاک، زنجیره تامین کالا و حتی انتخابات و… است.

در ادامه به چند کاربرد بلاک چین در حوزه های مختلف می پردازیم:

۱- زنجیره تامین

تکنولوژی بلاک چین به ما این امکان را می دهد که همه ی معاملات را ایمن تر و شفاف تر بببینیم، حال تصور کنید که این امکان در سراسر زنجیره تامین وجود داشته باشد.

به طور کلی زنجیره تامین زنجیره‌ای است که همه فعالیت‌های مرتبط با جریان کالا و تبدیل مواد، از مرحله تهیه ماده اولیه تا مرحله تحویل کالای نهایی به مصرف‌کننده، برنامه ریزی و مدیریت عرضه و تقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه زمان‌‌بندی محصول یا خدمت، انبارکردن، کنترل موجودی و توزیع، تحویل و خدمت به مشتری را شامل می‌شود.

یکی از مشکلات فروش و خرید کالا ، همواره دنبال کردن آن محصول از نقطه خرید تا زمان ارسال است. در یک محیط بلاک چین، قراردادهای خرید، فاکتورها، و مهمتر از آن، پیگیری کامل محصول از زمانِ ارسال از تامین کننده تا نقطه دریافت کاملاً قابل دنبال کردن و بررسی است.

زنجیره تامین چیست؟

 

۲- بانکداری

شاید هیچ صنعتی بیش از بانکداری از مزایای استفاده از بلاک چین در فعالیت های تجاری خود سود نمی برد.

موسسات مالی فقط در ساعات کاری، پنج روز در هفته فعالیت می کنند اما با ادغام بلاک چین در بانکداری، مراجعه کنندگان می توانند نتیجه معاملات انجام شده خود در هر ساعت از شبانه روز را تنها در ده دقیقه مشاهده کنند.

با وجود بلاک چین بانک ها این فرصت را دارند تا سریع تر و ایمن تر مبادلات خود را بین موسسات انجام دهند. به عنوان مثال، در تجارت سهام بورس، روند تسویه حساب و ترخیص می تواند تا سه روز طول بکشد (اگر بانک ها در سطح بین المللی تجارت کنند این زمان بیشتر می شود)، به این معنی که پول و سهام برای آن زمان فریز است.

 

۳- ارز دیجیتال

بلاک چین بستر معاملات ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین را تشکیل می دهد. سیستم انتقال ارز مبتنی بر Blockchian ضمن عدم نیاز به انتقال پول به شکل فیزیکی، هزینه های انتقال ارز به تمام دنیا را کاهش داده است. همچنین این عملیات با سرعت و اطمینان بالایی انجام می پذیرد.

 

۴- سلامت

ارائه دهندگان خدمات بهداشتی می توانند از بلاک چین برای ایمن نگه داشتن سوابق بیماران استفاده کنند.

هنگامی که یک پرونده پزشکی ایجاد و امضا می شود، می توان آن را در بلاک چین ذخیره کرد تا به بیماران اطمینان بدهد که پرونده قابل تغییر نیست. این سوابق شخصی مربوط به سلامت با کلیدی خصوصی، طوری که فقط برای افراد خاصی قابل دسترسی هستند در بلاک چین رمزگذاری و ذخیره می شوند و از این طریق از حریم شخصی افراد اطمینان حاصل می شود.

 

۵- مالکیت

اگر تا به حال وقت خود را در دفتر ثبت گذرانده اید، می دانید که روند ثبت حقوق مالکیت بسیار پر دردسر است. باید سندی فیزیکی به یک کارمند دولتی در دفتر ثبت تحویل داده شود تا اطلاعات به صورت دستی در پایگاه داده مرکزی وارد شود.

این روند تنها هزینه بر و وقت گیر نیست بلکه با خطای انسانی همراه است و با هر بی دقتی امکان ردیابی مالکیت کمتر می شود.

بلاک چین نیاز به اسکن اسناد و پیگیری پرونده های فیزیکی در دفتر ثبت را از بین می برد. اگر مالکیت املاک در بلاک چین ذخیره و تایید شود، برای مالکان این اطمینان که سند آن ها صحیح و دائمی است حاصل می شود.

 

۶- قراردادهای هوشمند

قرارداد هوشمند یک کد برنامه نویسی است که می تواند برای تسهیل تایید یا مذاکره در مورد توافق نامه روی بلاک چین  پیاده‌سازی شود تا در صورت اتفاق افتادن دادن یک سری شرایط، دستورات خاصی که برنامه نویس به آن‌ داده است را اجرا کند.

 

۷- انتخابات

رای دادن با بلاک چین خاصیت از بین بردن تقلب و افزایش مشارکت رای دهندگان را دارد. هر رای به عنوان یک بلوک ذخیره می شود و همانطور که گفته شد دستکاری و ایجاد تغییر در آن تقریبا غیر ممکن است.

همچنین باعث شفافیت در روند انتخابات شده و نیروی انسانی مورد نیاز برای انجام انتخابات را کاهش داده و نتایج را به سرعت ارائه می کند.

گیف blockchain

مزایای بلاک چین

Blockchian به عنوان سیستمی غیر متمرکز در نگهداری سوابق تقریبا بدون محدودیت است که در ادامه به بررسی مزایای آن می پردازیم:

۱- صحت زنجیره

تراکنش ها در بلاک چین توسط میلیون ها کامپیوتر تایید می شوند در نتیجه خطای انسانی کمتر می شود و ثبت اطلاعات به صورت دقیق و صحیح صورت می گیرد.

حتی اگر کامپیوتری در شبکه در محاسبات اشتباه کند، خطا فقط برای نسخه کپی بلاک چین مختص به همان کامپیوتر خواهد بود و کل شبکه را مختل نمی کند.

برای آنکه خطا در کل Blockchian گسترش یابد باید حداقل ۵۱% از کامپیوترهای شبکه آن را ایجاد کرده باشند، که تقریبا غیر ممکن است.

 

۲- کاهش هزینه ها

معمولا، مشتری ها برای تایید یک تراکنش، امور مربوط به ثبت سند و کارهای مشابه، نیازمند پرداخت به بانک هستند در حالی که بلاک چین نیاز به تایید شخص ثالث و پرداخت هزینه های مرتبط با آن را ندارد.

 

۳- عدم تمرکز

مزیت آن نسبت به شبکه های معمولی این است که پایگاه داده بلاکچین روی یک یا چند سرور خاص قرار ندارد بلکه روی تمام کامپیوترهایی که به شبکه متصل هستند توزیع شده و به دلیل اینکه اطلاعات در یک سرور اصلی ذخیره نمی شوند امکان دسترسی و نفوذ را به هکرها نمی دهد.

اگر یک نسخه از Blockchian در اختیار هکر قرار بگیرد، فقط یک نسخه از اطلاعات به جای کل شبکه به خطر می افتد.

شبکه blockchain

۴- معاملات موثر

تراکنش های انجام شده از طریق سازمان های دولتی ممکن است چند روز طول بکشند. در حالی که موسسات مالی در ساعات کاری، پنج روز در هفته فعالیت می کنند، بلاک چین ۲۴ ساعت شبانه روز و هفت روز هفته کار می کند و می توان تراکنش ها را در کمتر از ده دقیقه به طور ایمن انجام داد. این ویژگی برای معاملات مرزی که به دلیل مشکلات منطقه زمانی بسیار طولانی می شوند، کارایی دارد.

 

۵- تراکنش های خصوصی

بسیاری از شبکه های بلاک چین به عنوان پایگاه داده ی عمومی به کار می روند و هرکس که به اینترنت متصل است می تواند تاریخچه تراکنش های شبکه را ببیند.

اگرچه افراد می توانند به جزئیات مربوط به تراکنش دسترسی پیدا کنند اما امکان مشاهده اطلاعات شناسایی مالکان تراکنش ها را ندارند.

این یک تصور غلط است که شبکه های بلاک چین مانند بیت کوین ناشناس هستند، در حالی که فقط محرمانه هستند. یعنی وقتی یک کاربر معاملات عمومی انجام می دهد، کد منحصر به فرد آن ها با نام کلید عمومی، به جای اطلاعات شخصی خود در صفحه اصلی ثبت می شود. اگرچه هنوز هویت اشخاص با آدرس Blockchian آن ها مرتبط است اما این امر مانع دستیابی هکرها به اطلاعات شخصی کاربران می شود.

 

۶- شفافیت

اگرچه اطلاعات شخصی در بلاک چین اختصاصی هستند اما خود فناوری همیشه متن باز است و کاربران شبکه می توانند کد را طبق نیاز خود اصلاح کنند. همچنین غیرممکن است که شخصی دست به تغییر اطلاعات بزند و سایر کامپیوترها در شبکه از آن مطلع نشوند که این امر شفافیت را بالا می برد.

 

سوالات خودتان را بپرسید

در این مقاله درباره شبکه بلاک چین توضیحات کامل و ساده نوشته شد. اگر شما هم نکته ای میدانید میتوانید ما را در تکمیل کردن این مقاله آموزشی یاری کنید. اگر هم سوالی داشتید در قسمت نظرات بپرسید تا به سرعت به آنها پاسخ بدهیم.

 

منابع بیشتر برای مطالعه

میتوانید از لینک های زیر برای مطالعه بیشتر در این زمینه استفاده کنید:

چگونه کاربرد بلاکچین میتواند صنعت زنجیره تامین و لجستیک را تغییر بدهد؟

کاربرد بلاکچین در زنجیره تامین

اگرشما هم در زنجیره تامین فعالیت داشته یا آشنایی نسبی و کاملی با آن دارید، میدانید که یکی از قسمت های پیچیده دنیای تجارت و بازار است که مدیریت آن نیز کار دشواری است. در این مقاله میخواهیم کاربرد ها و استفاده های بلاکچین در زنجیره تامین را بررسی کنیم. با کاموتی همراه باشید.

ادامه مطلب …

زنجیره تامین یا Supply Chain چیست؟

زنجیره تامین چیست؟
زنجیره تامین، شبکه‌ای بین یک کارخانه و تهیه‌کنندگان آن است تا به وسیله آن محصول خاص تولید شده را به خریدار نهایی برساند. این شبکه شامل فعالیت‌ها، افراد، محصولات، اطلاعات و منابع مختلف است. زنجیره تامین به نوعی مراحل رسیدن محصول از کارخانه به دست مشتری را به صورت قدم به قدم توضیح می‌دهد. با کاموتی برای ادامه همراه باشید.

ادامه مطلب …